زوج درمانی روشی برای حل مشکلات و تضادهایی است که یک زوج به تنهایی نمی توانند به طور موثر آن را مدیریت کرده  از پس رفع آن برآیند،در چنین موقعیتی زوج مورد نظر در حضور فردی حرفه ای و آموزش دیده می نشینند و در مورد احساس و افکار خود با یکدیگر  بحث می کنند هدف از این کار کمک به هرکدام از آنها جهت درک بهتر خود و طرف مقابلشان جهت تصمیم گیری،ایجاد تغییر یا چگونگی ادامه ی یک رفتار یا ایجاد مشکل کمتر است.

یکی از مراجعات شایع به متخصصان بهداشت روانی مشکلات مربوط به ازدواج و روابط عاطفی است و اغلب خانواده و درمان گران عمدتا با زوج ها کار می کنند.

اصطلاح زوج درمانی به تدریج جایگزین اصطلاح قدیمی تر ازدواج درمانی شده است.

نقش درمانگران در زوج درمانی

زوج درمانی راهی است برای حل کردن مشکلات و کشمکش های زوج هایی که خود به تنهایی قادر به حل مشکلاتشان نیستند.

فرایند زوج درمانی شامل زن و شوهر و یک فرد آموزش دیده و متخصص در این زمینه است که در خصوص احساسات و افکارشان بحث می کنند.درمان گر ها نفر سومی هسستند که به مشکلات زوجین گوش می دهند تا اینکه آنها افکار و احساسات خود را بیان کنند و همچنین به آنها کمک می شود تا زمینه مشکلات و مسائل خود را روشن و معین کنند.

نقش درمانگرها در زوج درمانی مشکلات و اینکه زن و مرد آنها را چگونه می بینند تاریخچه ای از ارتباط نفوذ و تاریخچه ی زندگی فردی هرکدام از طرفین این کار درمانگران را قادر می کنند  تا تفاهم بیشتری را برقرار سازند و ارزیابی های خود از موقعیت را به بحث بگذارند و بالاخره راهکار ها و نوع درمان را مشخص کرده و پیشنهاد دهد.

درمانگر ممکن است مانند یک آرام بخش عمل کند به گونه ای که کوشش کند کج فهمی ها و سو تفاهم ها در روابط بین زن و شوهر مشخص شود که نتیجه ی این امر نگاه جدیدی است که آنها به رفتار و احساسات خود پیدا می کنند تا بتوانند مشکلات خود را راحت تر حل کنند.

هدف از زوج درمانی

هدف از زوج درمانی کمک به زنان و مردان است تا همدیگر را بهتر درک کنند و اگر تصمیم دارند و یا می خواهند که تغییر کنند به آنها کمک شود تا به خواسته ها و هدفشان برسند.

اگرچه در اینجا از اصطلاح زوج درمانی استفاده می کنیم ولی این رویکرد فقط به زن و مرد ازدواج کرده محدود نمی شود بلکه زوج های ازدواج نکرده،زوج های همجنس خواه و موارد دیگر را در بر می گیرد،هر کدام ار زوج ها به دلایل مختلفی به روانشناس بالینی مراجعه می کنند.

در واقع به تعبیری میتوان گفت که زوج درمانی یک نوع خانواده درمانی است.

برای مثال وقتی زن و مرد تحت درمان قرار می گیرند و درمان بر رابطه ی زناشویی متمرکز می شود نه بر مشکلات افراد ،درواقع نوعی خانواده درمانی انجام داده ایم.

هدف از زوج درمانی بررسی انواع و راه های درمان آن است.

معمولا افراد با مشکلاتی از قبیل کاهش ارتباط کلامی رابطه،بحث و جدل های همیشگی،براورده نشدن نیازهای عاطفی و احساسی،نگرانی های مالی و اختلاف نظر بر سر بچه ها به درمانگران مراجعه می کنند.

علائم روانی شخصی و مشکلاتی که زوجین با آن روبرو هستند به شیوه ای پیچیده با هم مرتبط هستند،اغلب چرخه های معیوب پیش می آید که در آن رابطه ی طرفین به وسیله ی انزوا جویی و تحریک پذیری شخص افسرده رفتار تهاجمی و تکانشی فرد مبتلا به شیدایی،نیاز به اطمینان بخشی مداوم ناشی از اضطراب و مانند اینها به خطر می افتد.تعارض میان هریک از زوجین این علائم را تشدید می کند تا زمانی که گفتن اینکه این چرخه از کجا آغاز شده است مشکل می شود.

زوج درمانگر ها در این شرایط ممکن است یکی از زوجین را به یک درمانگر جایگزین معرفی کنند.در اغلب موارد زوج درمانی و درمان فردی با هم ترکیب می شوند.

همچنین در صورتی که خشونت خانوادگی شدید وجود داشته باشد ممکن است زوج ها را به صورت جدا از هم درمان کرد.

منابع

روان شناسی بالینی-ترجمه مهرداد فیروز بخت

اثر بخشی زوج درمانی گروهی-شناختی رفتاری بر کاهش دلزدگی زناشویی-شفیع ابادی

زوج درمانی هیجانی/وضعیت و چالش ها-انجمن روانشناسی آمریکا