افسردگی کودکان موضوعی کاملا متفاوت از تغییرات موقت و گذرا در روحیه آنان می‌باشد. هر بچه‌ای که غمگین باشد لزوما افسرده نیست، اما زمانی که این ناراحتی فعالیت‌های اجتماعی و روزمره، روابط با سایر اعضای خانواده، عملکرد در مدرسه و علایق کودک را به طور عمده‌ای را تحت تاثیر قرار دهد، می‌تواند به منزله زنگ خطری برای والدین باشد.

افسردگی در کودکان و نوجوانانعلایم افسردگی کودکان چیست؟

کودکان افسرده می‌توانند علایم متفاوتی نشان دهند و نمود افسردگی در همه آنان به یک شکل نیست. برخی ممکن است علایم واضح‌تر همچون غم و ناامیدی را داشته باشند. در مقابل افسردگی در برخی کودکان به شکل رفتارهای خشن و عدم کنترل بر هیجانات بروز پیدا می‌کند. به طور کلی علایم شایع افسردگی در کودکان را می‌توان به صورتهای زیر توصیف کرد:

  • عصبانیت یا دمدمی‌مزاجی
  • احساس غم و ناامیدی برای مدت زمان طولانی
  • کناره‌گیری اجتماعی
  • حساسیت بیش از حد نسبت به رد شدن از جانب دیگران
  • تغییر در وضعیت اشتها به صورت پرخوری یا کم‌خوری
  • تغییر در وضعیت خواب به صورت پرخوابی یا کم‌خوابی
  • گریه و انفجار خشم
  • اختلال در تفکر یا تمرکز
  • خستگی و سطح انرژی فیزیکی پایین
  • احساس بی‌ارزشی یا احساس گناه
  • دردهای فیزیکی همچون درد معده یا سردرد بدون داشتن علایم بیماری فیزیکی
  • دشواری در فعالیت‌های اجتماعی در خانه و مدرسه، و در برخورد با دوستان و هم‌سالان

نشانه های کودکان افسرده

البته همه کودکان افسرده تمامی این علایم را بروز نمی‌دهند و بروز هر یک از علایم در بازه‌های زمانی و موقعیت‌های مختلف نیز می‌تواند تغییر کند. در صورت برقراری آرامش در محیط خانه و مدرسه، کودکان می‌توانند علی‌رغم افسردگی عملکرد مطلوب خود در امور اجتماعی و تحصیلی را حفظ کنند. با این وجود کودکانی با سطح افسردگی بسیار بالا دچار مشکلاتی خواهند شد.

چه عواملی به افسردگی در کودک منجر می‌شود؟

همچون بزرگسالان، افسردگی در کودکان نیز برآیند مجموعه‌ای از عوامل مختلف همچون زمینه ژنتیکی، سلامتی فیزیکی، وقایع مهم زندگی، شرایط زندگی خانوادگی و اختلالات بیوشیمیایی بوده و نمی‌توان آن را به یک عامل خاص نسبت داد. به طور کلی خطر ابتلا به افسردگی در کودکانی که سابقه این بیماری در خانواده آنها وجود دارد، پدر و مادرشان مبتلا به افسردگی هستند و یا زندگی خانوادگی پرآشوبی را تجربه می‌کنند بیشتر از سایر کودکان است.
بر اساس مطالعات صورت گرفته در کشور آمریکا، افسردگی در پسران زیر ۱۰ سال رایج‌تر بوده و در مقابل شیوع آن برای دختران اغلب در سنین حدود ۱۶ سالگی می‌باشد.

افسردگی کودکان چگونه تشخیص داده شده و درمان می‌شود؟

در صورتی که علایم بیان شده برای افسردگی کودکان به مدت دو هفته یا بیشتر ادامه داشت، لازم است تا در مرحله اول با مراجعه به پزشک خانواده، از عدم وجود هر گونه بیماری فیزیکی که ممکن است در بروز این ناراحتی برای کودک نقش داشته باشد اطمینان حاصل شود.
در مرحله بعد مشاوره با یک روانشناس متخصص در حوزه کودکان مورد توجه قرار می‌گیرد. ممکن است بنابر صلاحدید روانشناس، مصاحبه با کودک به تنهایی نیز ضروری باشد. مراحل تشخیص متشکل از مصاحبه‌های جامع با والدین (یا فردی که به مراقبت از کودک می‌پردازد) و تست‌های تشخیص متداول می‌باشد.
اطلاعات ارائه شده توسط معلمان، دوستان و همکلاسی‌ها در مدرسه نیز می‌توانند نقش مهمی در تشخیص داشته باشند. از آنجایی که روش تشخیص قطعی برای افسردگی در کودکان وجود ندارد، مهارت و تجربه روانشناس نقش پررنگی در تشخیص و درمان صحیح خواهد داشت.

کودکان افسرده

مراحل درمان کودکان افسرده به چه شکل می‌باشد؟

همچون بزرگسالان، در درمان کودکان نیز دو رویکرد عمده برای درمان افسردگی وجود دارد: مشاوره و روان‌درمانی و درمان دارویی. اغلب روانشناسان ابتدا مراحل درمان را با مشاوره آغاز کرده و در صورت عدم مشاهده پیشرفت لازم، درمان‌های دارویی را مد نظر قرار می‌دهند. بر اساس نتایج مطالعات و تحقیقات معتبر، بهترین شیوه ترکیب مشاوره و دارو-درمانی می‌باشد.

در نهایت …

تغییرات عمده و طولانی‌مدت در روحیه کودکان، چه به صورت ناراحتی و غمگین شدن، و چه به صورت هیجان و پرخاش، می‌توانند بیانگر افسردگی کودک بوده و بی‌توجهی نسبت به آن می‌تواند نتایج جبران‌ناپذیر در پی داشته باشد. بنابراین در صورت مشاهده علایم افسردگی لازم است که والدین در ابتدا با مراجعه به پزشک از عدم بیماری فیزیکی کودک اطمینان حاصل کرده و سپس به مشاوره با یک روانشناس متخصص در حوزه کودکان بپردازند.

منبع: https://www.webmd.com/depression/guide/depression-children